ĐỘC GAN DO BIA RƯỢU

15:24

Việt Nam là đất nước sản xuất và tiêu thụ bia rượu đứng đầu Đông Nam Á, mặc dù mức thu nhập chỉ đứng hàng thứ 8. Trong đó, 90% đàn ông Việt Nam sử dụng bia rượu; độ tuổi trung bình bắt đầu uống bia rượu ở Việt Nam là 24 tuổi; mỗi người đàn ông Việt Nam uống bình quân 15,9 lít bia và 3,9 lít rượu mỗi năm; có khoảng 4% dân số nghiện rượu trong độ tuổi 20-30 tuổi.

Bệnh gan do rượu

Gan là cơ quan chuyển hóa rượu quan trọng, với trên 90% lượng rượu hấp thụ được chuyển hóa tại gan, phần còn lại thải ra ngoài qua phổi và thận. Tại gan, rượu chuyển hóa thành chất độc acetalhehyde, sau đó chuyển thành acetate không độc. Tuy nhiên, khả năng chuyển hóa acetalhehyde thành acetate của gan có giới hạn. Nếu hấp thu lượng rượu vượt khả năng chuyển hóa của gan, lượng acetaldehyde sản sinh quá mức sẽ gây tổn thương gan dưới 3 dạng: viêm gan, gan nhiễm mỡ, xơ gan. Cả 3 tổn thương này hiếm khi xuất hiện riêng lẻ mà thường kết hợp theo các mức độ khác nhau trên cùng một bệnh nhân.

Gan nhiễm mỡ hay gặp nhất, chiếm >90% các bệnh gan do rượu, viêm gan do rượu có tỉ lệ thấp hơn và gặp ở người uống nhiều rượu và uống kéo dài. Viêm gan do rượu và đây được coi là dấu hiệu báo trước của xơ gan rượu, nhưng gan nhiễm mỡ thì không được coi là dấu hiệu báo trước không tránh được của viêm gan hoặc xơ gan rượu, nó có thể hồi phục nếu bệnh nhân ngừng uống rượu. Tần suất của xơ gan do rượu ước tính khoảng 8- 15% những người tiêu thụ trung bình 120g rượu (cồn) mỗi ngày trong vòng 10 năm.

Gan nhiễm mỡ

Người bị gan nhiễm mỡ hầu như không có triệu chứng gì. Chỉ có một vài bệnh nhân cảm thấy hơi mệt mỏi và suy nhược, hoặc có cảm giác hơi tưng tức ở vùng dưới sườn bên phải. Do vậy, bệnh thường được phát hiện một cách tình cờ sau một xét nghiệm máu thường quy (thấy men gan tăng) hoặc sau khi được làm siêu âm gan, chụp CT hoặc MRI gan. Siêu âm gan mật chẩn đoán gan nhiễm mỡ có độ nhạy đạt trên 90%. Những trường hợp gan nhiễm mỡ không kèm viêm gan thường có một giai đoạn lâm sàng lành tính 10-15 năm. Còn ở những người có kèm viêm gan, có đến 25% sẽ tiến triển đến xơ gan trong cùng thời gian đó.

Viêm gan do rượu

Trên lâm sàng, viêm gan do rượu biến đổi từ bệnh không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ đến suy giảm chức năng gan gây tử vong. Bệnh cảnh viêm gan do rượu điển hình gồm:

(1) Bệnh nhân chán ăn, buồn nôn, nôn, khó chịu, sụt cân, đau bụng và vàng da.

(2) Sốt đôi khi cao tới 39 độ C có thể gặp ở 50% trường hợp.

(3) Khám: gan to đau gặp ở phần lớn bệnh nhân, lách to gặp khoảng 1/3 trường hợp.

(4) Nặng hơn có thể có: cổ trướng, phù, chảy máu, bệnh não gan.

Vàng da, cổ trướng và bệnh não gan có thể giảm dần khi kiêng rượu. Nếu tiếp tục uống rượu và chế độ ăn kém dinh dưỡng có thể dẫn đến các đợt viêm gan cấp lặp đi lặp lại với các biểu hiện của gan mất bù, có thể dẫn tới tử vong.

Hình ảnh có liên quan

Vàng da, vàng mắt là dấu hiệu điển hình của bệnh gan nặng

Xơ gan do rượu

WHO báo cáo, có 71,7% số ca nam giới tử vong do xơ gan ở Việt Nam có liên quan đến bia rượu. Thời kỳ đầu, xơ gan thường không có triệu chứng, về sau tùy thuộc từng mức độ có các biểu hiện:

(1) Hội chứng suy tế bào gan.

(2) Hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa.

(3) Hội chứng biến đổi hình thái gan: gan thường to chắc nhưng cũng có thể teo.

Bệnh nhân mệt mỏi, kém ăn, vàng da, da sạm, dễ chảy máu cam, chảy máu chân răng, phù, cổ trướng, suy giảm chức năng tình dục…, nặng hơn có những triệu chứng của biến chứng như nôn ra máu và đi ngoài phân đen do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản, hôn mê gan, suy thận, các biểu hiện nhiễm khuẩn hoặc do xơ gan ung thư hóa…

Điều trị bệnh gan do rượu

Xơ gan là tổn thương gan sau cùng của gan nhiễm mỡ hoặc viêm gan do rượu nếu không được điều trị và phòng ngừa. Người mắc bệnh gan do rượu cần tuân thủ các nguyên tắc bắt buộc sau:

(1) Bỏ rượu và các đồ uống có cồn. Nếu tổn thương gan nhẹ thì cấu trúc và chức năng gan có thể tự hồi phục sau một thời gian bỏ rượu.

(2) Giảm cân nếu người bệnh thừa cân, hạn chế ăn các thực phẩm giàu cholesterol như phủ tạng động vật, mỡ động vật, ăn nhiều rau và hoa quả.

Y học hiện đại điều trị bệnh gan do rượu chủ yếu là điều trị triệu chứng, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Trong trường hợp xơ gan, ngoài các biện pháp thông thường có thể sử dụng biện pháp ghép gan.

Đông y không phân thành bệnh viêm gan mà gọi chung là hoàng đản (chứng vàng da), phân ra hai chứng hoàng đản: dương hoàng và âm hoàng. Nguyên nhân bệnh gan theo Đông y là do công năng của tỳ, vị, can bị rối loạn ảnh hưởng đến sự hoạt động của cơ thể về các mặt âm, khí, huyết, tân dịch, … Tùy vào từng thể lâm sàng mà Đông y có phép trị cụ thể, điều trị theo căn nguyên.

Các bài thuốc Đông y bí truyền có hiệu quả vượt trội trong điều trị bệnh gan do rượu nay đã được chứng minh giá trị trên y học hiện đại, bằng các nghiên cứu lâm sàng diện rộng, phát triển thành thuốc  Đông y thế hệ 2, hiệu quả vượt trội.

Leave a Reply

Be the First to Comment!

avatar
  Subscribe  
Notify of